Czy pył ze szlifowania żywicy epoksydowej jest szkodliwy?

Co zawiera pył z żywicy epoksydowej

Pył, który powstaje przy szlifowaniu, cięciu lub frezowaniu utwardzonej żywicy epoksydowej, to nie czysty pył mineralny. Składa się ze złożonych związków organicznych, które mogą się bardzo różnić zależnie od produktu i dodatków. Zwykle zawiera resztki pigmentów, takich jak mika, plastikowy brokat czy pigmenty tlenkowe, dodatki, takie jak wypełniacze czy stabilizatory UV, spoiwa, a czasem resztki utwardzacza, który nie przereagował do końca. Często cząstki są tak małe, że nie da się ich zobaczyć ani wyczuć. Im drobniejsza gradacja papieru ściernego, tym zwykle drobniejszy pył.

Dlaczego drobny pył jest groźny

Większe cząstki zwykle zatrzymują się w nosie lub gardle, mniejsze docierają głęboko do płuc. Pył PM2,5 pokonuje naturalne filtry organizmu i dociera do pęcherzyków płucnych, skąd organizm usuwa go bardzo powoli. Po powtarzającym się lub silnym narażeniu mogą pojawić się podrażnienie dróg oddechowych, kaszel, suchość w gardle czy pieczenie oczu, a w dłuższej perspektywie zapalenie oskrzeli, astma lub alergie.

Szlifuj dopiero utwardzoną żywicę

W fazie wstępnego utwardzenia praca jest już twarda, ale to jeszcze nie czas na wykończenie, takie jak szlifowanie czy polerowanie. W testach laboratoryjnych firmy DIPON próbki, zależnie od żywicy epoksydowej, osiągają końcową twardość Shore’a dopiero po 7 do 30 dniach. Karta techniczna mówi, ile czasu potrzebuje twój system. Pył z żywicy, która nie była w pełni utwardzona, może być nadal chemicznie reaktywny.

Jaka ochrona dróg oddechowych do szlifowania

Przy szlifowaniu liczą się cząstki. Niemiecki ubezpieczyciel wypadkowy (DGUV) zaleca co najmniej filtr przeciwpyłowy P2 lub FFP2. Safe Resin Art zaleca surowszy P3: dobrze przylegającą półmaskę filtrującą FFP3 albo półmaskę z filtrami P3. W USA najbliższym odpowiednikiem P3 są filtry P100; maska N95 jest mniej więcej porównywalna z FFP2 i filtruje słabiej. Ochrona dróg oddechowych działa tylko wtedy, gdy szczelnie przylega do twarzy. Używaj też gogli chroniących przed chemikaliami albo, jeszcze lepiej, maski pełnotwarzowej, która chroni również oczy.

Jak przygotować stanowisko do szlifowania

Najlepsze jest osobne pomieszczenie tylko do szlifowania, żeby pył nie trafiał do innych miejsc ani na świeże odlewy. Podstawa to stabilny stół, dobry odciąg i dobre światło. Jeśli nie masz osobnego pomieszczenia, pomogą te rozwiązania:

• Komora lub minikabina do szlifowania: przezroczysty klosz z akrylu z wbudowanym odciągiem i otworami na rękawice, do małych i średnich przedmiotów.
• Mobilny odciąg: najlepiej z filtrem pyłu klasy M lub H (w USA szukaj filtracji HEPA). Regularnie sprawdzaj i czyść filtry.
• Kontrola pyłu: lekko zrosz powierzchnię wodą albo używaj mat wychwytujących pył.

Szlifowanie na mokro i sprzątanie

Woda mocno ogranicza pylenie, ale tworzy drobny szlam, który po wyschnięciu znowu staje się szkodliwy. Zawsze używaj rękawic nitrylowych, pracuj nad szczelną wanienką i prawidłowo utylizuj szlam. Nigdy nie wylewaj resztek żywicy ani pyłu ze szlifowania do kanalizacji. Przy sprzątaniu nie zamiataj i nie szczotkuj na sucho, bo cząstki znowu się uniosą. Lepiej przetrzyj wilgotną ściereczką albo użyj odkurzacza z filtrem HEPA.